چرا زمستان بدن را بیشتر بیمار می‌کند؟

هوای سرد تازه شروع شده اما تو انگار از قبل باخته ای. یکی عطسه می کند و چند روز بعد نوبت توست. گلو می سوزد، بدن درد می گیرد، بی حالی می آید و دوباره همان سوال قدیمی در ذهنت تکرار می شود؛ چرا هر زمستان همین داستان تکرار می شود؟ زمستان فقط فصل سرما نیست. برای بدن، زمستان شبیه یک میدان نبرد خاموش است. نبردی که بیشتر وقت ها بدون اینکه بفهمیم، سیستم دفاعی مان را آرام آرام ضعیف می کند و ما را تسلیم بیماری زمستانی می سازد.

زمستان و بدن؛ نبردی که اغلب بی صدا می بازیم

بدن انسان برای بقا ساخته شده اما نه برای سبک زندگی زمستانی امروز. ساعت های طولانی در فضای بسته، نور کم، تحرک پایین، تغذیه سنگین تر و خواب نامنظم. همه چیز دست به دست هم می دهد تا سیستم ایمنی آرام تر کار کند.

در گذشته زمستان یعنی استراحت، نور طبیعی روز، غذای ساده و خواب منظم. امروز زمستان یعنی دیر خوابیدن، صبح های تاریک، صفحه گوشی تا نیمه شب و گرمای مصنوعی که پوست و مخاط بدن را خشک می کند. بدن هنوز با این مدل زندگی سازگار نشده است.

آیا تا به حال دقت کرده ای بیشتر مریضی های زمستانی دقیقا وقتی شروع می شوند که احساس می کنی خیلی هم خسته نیستی؟

وقتی ضعف سیستم ایمنی از بی حالی شروع می شود

بسیاری فکر می کنند ضعف سیستم ایمنی یعنی فقط سرماخوردگی و آنفلوآنزا. اما نشانه ها خیلی زودتر خودشان را نشان می دهند. خواب آلودگی مداوم، تمرکز پایین، میل شدید به شیرینی، بی حوصلگی و حتی افت خلق.

بدن در زمستان انرژی بیشتری صرف گرم نگه داشتن خود می کند. اگر این انرژی از خواب درست، نور کافی و تغذیه متعادل تامین نشود، سیستم ایمنی اولین جایی است که کم می آورد.

در واقع بدن برای زنده ماندن، دفاع را فدا می کند.

اشتباهاتی که سیستم ایمنی را در سرما نابود می کند

زمستان فقط به خاطر سرما بدن را بیمار نمی کند. بعضی از عادت های روزمره ما، دقیقا در این فصل، بیشترین آسیب را می زنند.

یکی از بزرگترین اشتباه ها کم تحرکی است. سردی هوا باعث می شود کمتر راه برویم، کمتر بیرون برویم و بیشتر بنشینیم. جریان خون کندتر می شود و سلول های ایمنی دیرتر به محل نیاز می رسند.

اشتباه بعدی، ماندن طولانی در فضاهای بسته است. هوای خشک، ویروس ها را سرحال تر نگه می دارد و مخاط بینی و گلو را آسیب پذیرتر می کند.

و شاید خطرناک تر از همه، کم توجهی به خواب است. شب های بلند زمستان اگر به جای خواب، صرف بی خوابی و نور صفحه ها شود، هورمون های ترمیم کننده بدن مختل می شوند.

سیستم ایمنی بدون خواب کافی، شبیه نگهبانی است که سر پست چرت می زند.

دلیل پنهانی مریض شدن های زمستانی

همه درباره سرما حرف می زنند اما کمتر کسی از نور حرف می زند. نور خورشید فقط برای روحیه نیست. بدن از نور روز برای تنظیم ساعت داخلی خود استفاده می کند. وقتی صبح ها تاریک است و عصرها زود شب می شود، این ساعت به هم می ریزد.

به هم ریختن ریتم بدن یعنی اختلال در ترشح هورمون هایی که مستقیما با دفاع بدن در ارتباط هستند. به همین دلیل است که حتی اگر تغذیه ات بد نباشد، باز هم در زمستان بیشتر بیمار می شوی.

بدن هنوز فکر می کند باید به حالت بقا برود.

چرا بیماری زمستانی ناگهانی حمله می کند؟

شاید برایت آشنا باشد. چند روز فقط کمی گلو خش دارد، کمی بی حالی. بعد یک صبح از خواب بیدار می شوی و انگار یک شبه زمین خورده ای. تب، بدن درد، سردرد.

این ناگهانی بودن اتفاقی نیست. سیستم ایمنی معمولا قبل از تسلیم شدن، مدتی مقاومت می کند. اما وقتی ذخایر انرژی خالی می شود، دفاع ناگهان فرو می ریزد.

این همان لحظه ای است که بدن می گوید دیگر نمی توانم.

زمستان فقط بدن را بیمار نمی کند، ذهن را هم ضعیف می کند

ضعف سیستم ایمنی فقط فیزیکی نیست. زمستان روی ذهن هم فشار می آورد. روزهای کوتاه، نور کم و انزوای ناخواسته باعث می شود استرس مزمن بالا برود. استرس طولانی مدت یکی از بزرگترین دشمنان سیستم دفاعی بدن است.

وقتی ذهن در حالت هشدار دائمی است، بدن منابعش را برای جنگ داخلی مصرف می کند، نه دفاع در برابر ویروس ها.

به همین دلیل است که خیلی ها در زمستان بیشتر بیمار می شوند حتی اگر زیاد هم بیرون نروند.

بدن در سرما چه چیزی را از دست می دهد؟

در زمستان، بدن بیشتر آب از دست می دهد بدون اینکه متوجه شویم. هوای خشک، گرمایش خانه و نوشیدن کمتر آب باعث می شود مخاط بینی و گلو خشک شود. این مخاط اولین سد دفاعی بدن است.

وقتی این سد خشک و آسیب پذیر می شود، ویروس ها راحت تر وارد می شوند. درست مثل شهری که دیوارهایش ترک برداشته.

اگر زمستان زود بیمار می شوی، این را جدی بگیر

بدن تو ضعیف نیست. فقط دارد با شرایطی می جنگد که برایش طبیعی نیست. بیشتر بیماری های زمستانی نتیجه یک انتخاب اشتباه نیستند، نتیجه یک مجموعه فشارهای کوچک و مداوم اند.

فشار خواب کم، نور کم، تحرک کم، استرس بیشتر و هوای خشک. هر کدام به تنهایی قابل تحمل اند اما با هم، سیستم ایمنی را خسته می کنند.

سوال مهم این است؛ آیا علائم را می بینی یا منتظر تب می مانی؟

بدن وقتی سرد می شود، اول کجا ضربه می خورد؟

اولین جایی که آسیب می بیند، مسیرهای تنفسی است. بینی، گلو و سینوس ها. به همین دلیل بیشتر بیماری های زمستانی با گلودرد و آبریزش شروع می شوند.

بعد نوبت مفاصل و عضلات است. بدن درد و کوفتگی علامت این است که سیستم ایمنی در حال مصرف ذخایر انرژی است.

و در نهایت، افت خلق و بی حالی می آید. جایی که خیلی ها آن را نادیده می گیرند اما دقیقا همان جاست که بدن فریاد می زند.

پایان بندی: زمستان دشمن نیست، بی توجهی دشمن است

زمستان ذاتا خطرناک نیست. این بی توجهی ما به تغییرات بدن در این فصل است که آن را خطرناک می کند. بدن در زمستان به مراقبت متفاوتی نیاز دارد، نه بیشتر، نه کمتر، فقط متفاوت.

اگر به اولین نشانه ها گوش بدهی، اگر ریتم خواب و بیداری ات را جدی بگیری و اگر بدانی بیماری زمستانی یک اتفاق ناگهانی نیست، بلکه یک روند است، احتمال باختن در این نبرد خیلی کمتر می شود.

بدن همیشه قبل از شکستن هشدار می دهد. سوال این است؛ آیا تو گوش می دهی یا منتظری زمینت بزند؟